• Donanımla Tanışma ve Bilgisayara Giriş
• Oyun Tasarımı
• Bilgisayarla Ses ve Müzik İşleme
• Algoritma
• Robot Tasarımı
• Programlamaya Giriş
• Programlama Projesi

Not: Bu sayfada sözü geçen etkinlik materyallerini Eğitlence'de bulabilirsiniz.

 

 

Donanımla Tanışma ve Bilgisayara Giriş - Atay Özgövde

Bu dersin amacı öğrencilere hem bilgisayar donanımına hem de genel olarak bilgisayar ve hesaplama kavramlarına basit ve fiziksel örnekli bir giriş yaptırmaktır. İlkyar ile yaptığımız derslerin bütününü bir müfredat olarak görürsek, bu ilk dersde ileride gösterilecek yazılım temelli kavramların (programlar, algoritmalar) üzerinde çalışacağı “şey”i yani bilgisayar denen nesneyi bir makina olarak göstermeyi hedefledik. Ders esnasında demo yaptığımız kitler bu işe çok uygundu. Birbirine kablolar ile bağlanan elektronik kartlardan oluşan kitlerde hesaplama, girdi ve çıktı işlevleri olan 3 ayrı kart mevcuttu. Bu kartlar ders başında öğrencilere gösterildi, hepsinin tek tek bu kartları ellerine alıp incelemesi sağlandı ve sonrasında onların da gözlemleyebileceği biçimde kartların kablo ile birbirlerine bağlantıları yapıldı.

Girdi kartının üzerindeki çok ilkel bir klavye yardımıyla önceden yazılmış uygulama programları çalıştırıldı. Uygulama kartı üzerindeki uzaklık ölçen, alarm ve motor devir kontrol gibi uygulamalar çalıştırıldı. Bu uygulamalar aracılığıyla bilgisayarın dış dünyadan bir takım sinyalleri girdi birimi sayesinde aldığı, bunları rakamlara çevirdiği, hesaplamaları yapıp tekrar dış dünyaya birer çıktı döndürdüğü gösterildi. Gösterilen donanımın sadece bir örnek olduğu, bilgisayarın çok değişik boyutlarda ve gelişmişlikte olabileceği (buzdolabının içindeki kontrol ünitesindeki bilgisayar, evimizdeki bilgisayar, araştırma merkezlerinde kullanılan hesaplama yoğunluklu bilgisayar gibi) ancak temel prensiplerinin benzer olduğu anlatıldı. Bu dersde hesaplama biriminin içinde olan işlemci ve bellek gibi alt başlıklara girilmedi. Onun yerine bir bütün olarak hesaplama birimi şeklinde bahsedildi. Ancak hesaplama kartı üzerindeki yongalar ve yonga setleri gösterildi, bunların arasında işlemci ve benzeri elemanların olduğu söylendi. Kitler üzerinde çalışan uygulama programlarının işlevleri günlük hayat ile bağlantılandırıldı (ör: yakınlığı algılayan uygulama ile hırsız alarmı yapılabileceği veya bir mağazaya giren çıkan insanların sayılmasının mümkün olduğu, motor devrini sabit tutan uygulamanın fabrikalarda üretimde gerekli olabileceği iletildi.)

Kullanılan Kit Seti: DT602 PAT H/W KİT

 

Oyun Tasarımı - Ümit Aslan

Öğrencilere Scratch programlama dili öğretildi. Scratch kullanarak oyun tasarımı yapıldı.

Kullanılan programa buradan ulaşabilirsiniz.

 

Bilgisayarla Ses ve Müzik İşleme - Taylan Cemgil

Dersin amacı: Katılımcı çocuklara, bilgisayarda seslerin ve müziğin nasıl kodlandığını ve işlendiğini anlatmak.

Burada iki gösterim çevresinde duruldu:

• Sayısal Ses
• MIDI (Sayısal Müzik aletleri ara yüzü)

Ayrıca, bilgisayar kullanılarak nelerin yapıldığı ve yapılabileceği uygulamalı olarak anlatıldı.

Kullanılan programlar:

• Audacity (Ses işleme editörü, freeware, http://audacity.sourceforge.net/)

Bu programda bir şarkının kaydı yüklendi. Dalga şekillerine, frekans ve spectrograma bakıldı. Sesi kesip yapıştırma, genlik arttırıp düşürme, zamanda ters çevirme, effekt ekleme gibi işlemler gösterildi.

• Spear (Sinusoidal doğuşkan analiz, düzenleme ve sentez programı, freeware http://www.klingbeil.com/spear/)

Bu program zaman frekans düzlemine çizilen bir resmi sinusoid olarak sentezleyebiliyor. Ayrıca kaydedilmiş sesleri doğuşkanlarına ayırıp üzerinde oynama imkanı sağlıyor. Bu program kullanılarak zaman frekans düzlemi, müzikte notalar ve doğuşkanlar hakkında konuşuldu.

• Ableton Live (ticari http://www.ableton.com/)

Bu bir ticari programın internetten bedava olarak yüklenebilecek olan demo sürümü. Ders dahilinde MIDI arayüzünü tanıtmak ve gerçek zamanda müzik performansı için kullanıldı. Getirilen bir davul makinası MIDI ile bilgisayara bağlandı ve piyano seslerinin nasıl çıkarılabileceği gösterildi. MIDI ile sayısal ses gösterimleri arasındaki farklara değinidi. Ayrıca bilgisayar destekli olarak (davul loopları ve arpegiator kullanarak) 'tekno' stilinde doğaçlama müzik yapıldı.

 

Algoritma - Haluk Bingöl, Dağhan Dinç

Haluk Bingöl:

Öncelikle sunum ile hayat planı ve yol tarifi üzerinden algoritma kavramı tanıtıldı. Öğrencilerin birbirlerine harfiyen komutlar ile yol tarif etmeleri istendi.

Sonrasında Turtle graphics kullanılarak algoritma, değişken, döngü gibi terimler tanıtıldı. Algoritmaların sonuçları çizim olarak gözlendi. Çokgen çizimleri basit bilgisayar programları ve algoritmalar üzerinden anlatıldı. Örnek olarak beşgen çizen program yazdırıldı. Turtle graphics kullanılarak yazılabilecek program ve çıktı deseni örnekleri tanıtıldı. Programı indirebilecekleri internet kaynakları sunuldu.

Son olarak “bir kağıdı ikiye katlama” uygulaması yapıldı ve basit görülen işlerin bile tarif/komut olarak incelendiğinde ne kadar karmaşık ve muğlak olduğu incelendi.

Algoritma Kavramına Giriş sunumu

Dağhan Dinç:

İlkyar’da kullanılması amaçlı olarak geliştirilen ve Türkçe olan bir programlama dilinde 4 işlem yapabilen grafik arayüzlü hesap makinesi geliştirildi. Öğrencilere değişken, girdi, çıktı gibi terimler tanıtıldı. Dil Türkçe olduğundan ve hazırlanan web sayfasında program yazılıp çalıştırılabildiğinden lab ortamında öğrencilerin bilgisayarda kendi programlarını (hesap makinelerini) yazmaları ve çalıştırmaları sağlandı. Ulaşmak için:

http://cmpe150-1.cmpe.boun.edu.tr/ilkyar/

Örnek olarak iki değişkenin değerlerini değiş-tokuş yapan program yazdırıldı.

 

Robot Tasarımı - Gökhan Remzi Yavuz

Dersin amacı öğrencileri robot kavramı ve robot tasarımı ile tanıştırmak, robot tasarımında dikkat edilmesi gereken noktaları ve karşılaşılabilecek sorunları uygulamalı olarak vurgulamaktır.

Derste öncelikli olarak çok kısa bir şekilde robot kavramından ve kullanım alanlarından bahsedildi. Öğrencilerin dikkatinin dağılmaması ve dersin daha çekici olması için bu kısım karşılıklı etkileşim halinde yapıldı. Sonrasında öğrenciler önceden hazırlanmış donanım ve robot programlamada kullanılacak yazılım ile tanıştırıldı. Temel özelliklerin anlatılmasından sonra öğrencilere; düz bir yol üzerinde ilerleyen, önüne engel çıktığında ise kaçınma hareketi yaparak yönünü değiştiren bir robot yazılımı tasarlamaları istendi. Öğrencilerin denemesine izin verildikten sonra yine öğrencilerle etkileşimli bir şekilde söz konusu program gösterildi. Son olarak robotların yazılan program altındaki davranışları gözlemlendi.

Donanım: Lego Mindstorms NXT

Yazılım: Lego Mindstorms Education NXT

Bilgi için: http://mindstorms.lego.com

Kullanılan donanım ve dizayn:

 

Programlamaya Giriş - Tunga Güngör

Amaç ve Yapılanlar: Programlamaya giriş dersinin amacı, bir önceki derste algoritma kavramını öğrenmiş olan öğrencilerin, bir takım basit problemlerin algoritmalarını oluşturmasını ve daha sonra bu algoritmalara karşılık gelen programları yazmalarını sağlamaktır.

Öğrencilere programlama ortamlarını tanıtmak amacıyla Scheme dili kullanılmıştır. Scheme fonksiyonel bir dildir ve bu sayede öğrencilerin algoritmaların fonksiyonlar şeklinde nasıl ifade edilebileceklerini öğrenmeleri amaçlanmıştır.

İlk olarak öğrencilere programlamanın ne olduğu, bilgisayar programlarının amacı ve genel ifadelerle programların nasıl yazıldığı anlatılmıştır. Öğretmen bilgisayarında kurulu olan Scheme dili ve ortamı çok kısa olarak tanıtılmıştır. Daha sonra basit aritmetik işlemlerden başlayarak, bunların program haline dönüştürülmesi anlatılmıştır. Bunu, programlamada fonksiyon kavramının anlatılması ve bir kere yazılmış olan bir fonksiyonun (modülün) farklı parametrelerle defalarca çağrılmasının öneminin vurgulanması takip etmiştir. Bu konularla ilgili çeşitli örnekler yapılmıştır. Son olarak da, bilgisayarların sadece yazılar ile değil grafikler ile de işlemler yapabileceğinin gösterilmesi amacıyla, basit ve eğlenceli grafik programları (daire çizme, bir insan yüzünde burnun üzerine daire çizerek palyaço yaratma, vs.) hazırlanmıştır.

Kullanılan Programların Adları: DrScheme v372

Kaynak Materyal:

DrScheme programı: http://www.plt-scheme.org/

 

Programlama Projesi - Suzan Üsküdarlı

Proje dersinde öğrenciler "Programlamaya Giriş" dersinde teorik olarak öğrenilen Scheme programlama dili ile pratik yapılmıştır. İlk önce program tasarımı konusunda dikkat edilmesi gerekenler anlatılmıştır. Sonra da 7 parçarlı bir seri programlama projesi verilmiştir. Öğrencilere 1 lise, 2 lisans, 1 yüksek lisana bir de Öğretim görevlisi yardımcı olmuştur. Her öğrenci bilgisayar başında kendi çalışarak proje üzerinde çalışmıştır. Öğrenciler programın hedefi, girdi çıktı özellikleri, ve sınama kriterlerini küçük programlarla oluşturmuştur. Bilgi Üniversitesi tarafından Türkçeleştirimiş Scheme kullanılmıştır. Açık kaynaklı araçlar kullanılmıştır.

Kullanılan araçlar:

Dr. Scheme: http://kleene.cs.bilgi.edu.tr/learn/mod/resource/view.php?id=6

Türkçeleştirmek için arf.ss dosyası gerekiyor. arf.ss dosyası için bu linke sağ tıklayıp bilgisayarınıza kaydedin.

arf.ss dosyasını güncelleştirmek için: http://kleene.cs.bilgi.edu.tr/learn/mod/resource/view.php?id=18 sayfasında detayları bulabilirsiniz.

Not: Öğrenciler kendi Scheme projelerine ve Scheme pratikleri içeren dosyaya Eğitlence'den ulaşabilir.