---

Yüz Özniteliklerinin Takibi ve İşaret Dili için İfade Tanıma

---

Bir imge dizisinde bulunan yüz öznitelik noktalarının otomatik olarak takip edilmesi, ifade tanımayı da kapsayan birçok uygulamanın ilk adımıdır. İşaret dili özelinde bakarsak, ifadeler hem duygusal ifade hem de baş hareketi içerebilen ele ait olmayan işaretler olarak karşımıza çıkar. Bu çalışmada, Türk İşaret Dili'nde yaygın olarak kullanılan ifadeleri tanımayı amaçladık. Önerdiğimiz sistem iki aşamadan oluşmaktadır: İlkinde, imge dizisindeki her kare için, çok-yönlü (düz, sağa, sola, yukarı) Çok-çözünürlüklü Aktif Şekil Modelleri (ÇÇAŞM) ile yüzdeki nirengi noktaları otomatik olarak saptanır. Bulunan yönlerden şekli modele en iyi oturan ve önceki seçilen şekle en yakın olan yönün şekli seçilir. Eğer seçilen şeklin güvenirliği, eşik değerinin altında ise o kare boş bırakılır ve şekil başlangıç durumuna getirilir. Böylece takip edilen şeklin dağılması önlenir ve sistemin gürbüz çalışması sağlanır. Boş bırakılan kareler interpolasyon ile doldurulur ve hatalı sonuçları elemek için alpha-trim ortalama süzgeci kullanılır. İkinci aşamada takip edilen noktalar normalize edilir ve çok değişkenli Sürekli Saklı Markov Modelleri (SSMM) tabanlı sınıflandırıcıya girdi olarak verilir ve ifade tanınması yapılır. Bulunan sonuçları sınayabilmek için ele ait olmayan ifadelerden oluşan bir video veritabanı topladık. Hem takip hem tanıma kısımları için ÇÇAŞM yöntemini tek-yön/çok-yön ve genel/kişiye-özel çeşitlemeleri ile çalıştırıp sonuçları karşılaştırdık. Çok-yönlü kişiye-özel takipçi en başarılı sonuçları vermektedir ve sistemin gürbüz bir şekilde noktaları takip edebildiği gözlemlenmektedir. Sınıflandırma kısmı için önerilen SSMM sınıflandırıcısını değişik eğitim ve test kümelerinde denedik. Birbirinden farklı sınıflar için başarı çok yüksek gözükmektedir.